| प्रतिक्रान्तिको अँध्यारोमा अडिग उज्यालो |
||| ‘रातो लालटिन’ : संशोधनवादविरुद्ध सर्वहारा विश्वदृष्टिको क्रान्तिकारी घोषणापत्र |||
चीनमा प्रतिक्रान्ति सफल भएको क्षण इतिहासको एउटा साधारण मोड थिएन। त्यो घटना विश्व कम्युनिस्ट आन्दोलनमाथि गरिएको संगठित, वैचारिक र राजनीतिक हमला थियो। समाजवादको नाममा समाजवादी आधारभूत सिद्धान्तहरूमाथि प्रहार गरियो, सर्वहारा अधिनायकत्वलाई ‘अतिवाद’ घोषणा गरियो, वर्गसंघर्षलाई ‘पुरानो सोच’ भनियो, र क्रान्तिलाई व्यवस्थाभित्रको सुधारमा झारियो। यही प्रतिक्रान्तिको छायाँ विश्वभर फैलिँदा, धेरै कम्युनिस्ट पार्टीहरू वैचारिक विचलनतिर गएका छन्, कसैले खुला आत्मसमर्पण गरे, कसैले मध्यमार्गी आवरण ओढे, त कसैले क्रान्तिको भाषा बोल्दै व्यवहारमा बुर्जुवा व्यवस्थासँग घुँडा टेके।
यही अँध्यारो ऐतिहासिक घडीमा, सर्वहारा विश्वदृष्टिकोणलाई जोगाइराख्ने, जनमतलाई क्रान्तिकारी दिशामा अडिग राख्ने दृढ संकल्पसहित जन्मिएको गीत हो - ‘रातो लालटिन’।
यो गीत कुनै भावुक सांगीतिक प्रस्तुति होइन; यो संशोधनवादविरुद्धको वैचारिक हतियार हो, प्रतिक्रान्तिको हुरीबीच उठेको क्रान्तिकारी चेतनाको आवाज हो।
“हत्केलाले छेकूँ कि पछ्यौरीले ढाकूँ कि
यो हा हाम्रो जीवन ज्योति बतासले निभाउँछ कि”
यी पंक्तिहरूमा क्रान्तिकारी आन्दोलनको यथार्थ नाङ्गो रूपमा प्रकट हुन्छ। जब राज्यसत्ता, पूँजी, साम्राज्यवाद र संशोधनवाद एकैसाथ आक्रमणमा उत्रिन्छन्, तब क्रान्तिकारी कार्यकर्ता, पार्टी र आन्दोलनमाथि अस्तित्वकै प्रश्न उठ्छ। ‘ज्योति’ यहाँ कुनै अमूर्त आशा होइन, यो वैज्ञानिक समाजवाद हो, मार्क्सवाद–लेनिनवाद–माओवाद हो, वर्गसंघर्षको अनिवार्यता हो। हत्केलाले छेक्नु भनेको सीमित साधनसहित प्रतिरोध गर्नु हो, पछ्यौरीले ढाक्नु भनेको अस्थायी सम्झौता र बचाउको राजनीति हो। तर गीतले सोधिरहेको प्रश्न स्पष्ट छ, के यी उपायहरूले प्रतिक्रान्तिको बतास रोक्न सक्छन्?
“हुरी चल्यो झन झन”
प्रतिक्रान्ति कहिल्यै एकैपटक सकिँदैन। यो क्रमिक हुन्छ, अझ खतरनाक रूपमा, सुधारको नाममा, शान्तिको नाममा, विकासको नाममा, ‘जनताको चाहना’को नाममा। यही हुरीले धेरै पार्टीहरूलाई वर्गीय धरातलबाट उडायो, क्रान्तिकारी लाइनलाई धूमिल बनायो, र सर्वहारा नेतृत्वलाई बुर्जुवा संसदीय दलालमा रूपान्तरण गर्यो। गीत यहाँ भ्रममा छैन। यो हुरीको तीव्रतालाई स्वीकार्छ, तर डराएर होइन, सामना गर्न।
“यो रातो लालटिन, हाम्रो रातो लालटिन”
यो पंक्ति सम्पूर्ण गीतको वैचारिक शिखर हो। ‘रातो लालटिन’ हाम्रो हो, शासक वर्गको होइन, दलालहरूको होइन, प्रतिक्रान्तिकारीहरूको होइन। यो मजदुर, किसान, उत्पीडित जाति, महिला, दलित, राष्ट्रिय उत्पीडनमा परेका जनताको सामूहिक सम्पत्ति हो। यो रातो छ, किनकि यसमा शहीदहरूको रगत मिसिएको छ। यो लालटिन हो, किनकि अँध्यारो लम्बिएको छ र बाटो कठिन छ। यो सजावट होइन, यो संघर्षको साधन हो।
चीनको प्रतिक्रान्तिपछि विश्व कम्युनिस्ट आन्दोलनमा आएको विचलनको ऐतिहासिक सन्दर्भमा रातो लालटिन एउटा स्पष्ट राजनीतिक अडान हो, विचारमा सम्झौता हुँदैन। सत्ता गुम्न सक्छ, संगठन कमजोर हुन सक्छ, आन्दोलन अस्थायी रूपमा पछाडि धकेलिन सक्छ, तर सर्वहारा विश्वदृष्टिकोण त्याग्न पाइँदैन।
यो गीतले यही सन्देश दिन्छ, क्रान्ति कुनै भावनात्मक चाहना होइन, यो वर्गीय अनिवार्यता हो। वर्ग रहुन्जेल वर्गसंघर्ष रहन्छ, र वर्गसंघर्ष रहुन्जेल क्रान्तिको आवश्यकता समाप्त हुँदैन।
आज, नवउदारवाद, उपभोक्तावाद, पहिचानविहीन ‘तटस्थता’, र सामाजिक सञ्जालको सतही क्रान्तिकारीपनले युवालाई अलमल्याइरहेको समयमा, रातो लालटिन अझ बढी सान्दर्भिक छ। आज पनि हुरी चलेको छ, शायद पहिलेभन्दा अझ संगठित, अझ चालाक, अझ वैचारिक रूपमा धूर्त।
त्यसैले प्रश्न अझै उस्तै छ, के हामी यो ज्योति जोगाउन तयार छौँ?
उत्तर गीतले आफै दिन्छ,
हत्केलाले मात्रै होइन,
पछ्यौरीले मात्रै होइन,
बरु संगठित भएर,
वैचारिक रूपमा सशस्त्र भएर,
क्रान्तिकारी पार्टी निर्माण गरेर,
जनयुद्ध र जनसंघर्षको बाटो समाएर।
🎵 गीत सुन्ने लिंक:
https://youtu.be/vyVWc3Wy00A?si=f8gKd2lHBJacIM7k
रातो लालटिन निभेको छैन।
निभ्न दिइने पनि छैन।
हुरी जति चले पनि,
यो उज्यालो सर्वहारा क्रान्तिको बाटो देखाइरहनेछ।
------------------------------------------------------------
✍️ Author:
Lovedev Sharma
Undergraduate Student
BA (English Studies) & B.Ed. (TESOL)
Kathmandu University, School of Education
📧 Email: l@lovedev.com.np
📞 Mobile: +977-9840629598
🌐 Website: www.lovedev.com.np
🌸 "Man is made by his belief. As he believes, so he is." – Shree Krishna 🌸
